MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Kraków. Będzie nowa lokalizacja dla pomnika Orląt Lwowskich. Burzliwa dyskusja na sesji Rady Miasta

Jolanta Białek
Jolanta Białek
Otwarcie parku Wisławy Szymborskiej w lipcu 2023 roku
Otwarcie parku Wisławy Szymborskiej w lipcu 2023 roku Joanna Urbaniec/Polska Press
Krakowscy radni miejscy w głosowaniu zdecydowali o uchyleniu lokalizacji pomnika Orląt Lwowskich na terenie parku im. Wisławy Szymborskiej przy ul. Karmelickiej w Krakowie. Opowiedzieli się także, by szukać nowego miejsca dla tego monumentu w ramach konsultacji społecznych. Sprawa budzi kontrowersje. Burzliwa dyskusja trwała przeszło dwie godziny. Pojawiły się także propozycje nowych lokalizacji dla pomnika, m.in. rejon Kopca Piłsudskiego oraz ulica Michałowskiego.

Nie cichnie spór dotyczący łączenia upamiętnienia poetki Wisławy Szymborskiej - której „zielonym pomnikiem” jest park przy ul. Karmelickiej - z oddaniem hołdu młodym obrońcom Lwowa z 1918 roku.

Uchwałę o postawieniu pomnika Orląt Lwowskich w tworzonym wtedy parku, radni podjęli w lipcu 2022 roku. Według gotowej już koncepcji – powstałej 2023 roku, w drodze konkursu - obelisk ma mieć formę muru o długości ok. 6 m i wysokości 2 m, z napisem „Bohaterskiej Młodzieży Miasta / Semper Fidelis / w hołdzie mieszkańcy Ziemi Krakowskiej", z rozległą wnęką/przejściem, gdzie zaprojektowano symboliczne porzucone uczniowskie tornistry. Jako miejsce dla ustawienia pomnika, wskazano łąkę kwietną w rejonie parkowej kawiarni, w sąsiedztwie miejsca, gdzie według życzenia mieszkańców, jak padło na sesji - powinno funkcjonować plenerowe letnie kino.

Na środową sesję Rady Miasta trafiły dwa projekty uchwał w tej sprawie: obywatelski, z podpisami blisko 1100 mieszkańców, wnoszący o uchylenie uchwały Rady Miasta z 2022 roku odnośnie tej lokalizacji, oraz przygotowany przez komisję dialogu obywatelskiego Rady Miasta, dotyczący przeprowadzenia konsultacji społecznych w kwestii umiejscowienia pomnika.

Przeciwnicy stawiania pomnika Orląt Lwowskich w parku im. Wisławy Szymborskiej argumentowali podczas obrad, że cała zielona przestrzeń przy ul. Karmelickiej dotyczy noblistki i w lekki sposób nawiązuje do jej twórczości, a pomnik „monumentalny, pełen patosu, rozbije tę narrację, zaburzy ład przestrzenny”.

- Mieszkańcy nie chcą tam żadnych pomników, nawet monumentu Wisławy Szymborskiej, co pokazały konsultacje przeprowadzone w 2020 roku, podczas tworzenia parku. Nie chodzi o to, że w ogóle nie chcemy takiego pomnika, bo idea upamiętniania Orląt Lwowskich jest ze wszech miar słuszna. Jednak po co upchać go na siłę w tym parku? Lepiej znaleźć dla niego inna lokalizację - mówiła Natalia Nazim, przewodnicząca komitetu protestacyjnego, jedna z inicjatorek utworzenia parku przy ul. Karmelickiej (w miejscu, gdzie był kiedyś parking; park im. Szymborskiej powstał w ramach budżetu obywatelskiego).

Przeczytała ona także oświadczenie w tej sprawie Michała Rusinka, sekretarza Wisławy Szymborskiej, obecnie prezesa fundacji jej imienia. W jego opinii, park literacki – pierwszy tego typu w Polsce - upamiętniający Wisławę Szymborską, bez patosu, w stylu adekwatnym do jej osobowości, „kłóci się” z upamiętnieniem Orląt Lwowskich, co wymaga zupełnie innej narracji. „Byłby taki sam dysonans, gdy Szymborską chciano upamiętnić w parku Orląt Lwowskich, gdyby taki istniał” – napisał Michał Rusinek.

Zwolennicy postawienia pomnika we wskazanej w 2022 roku lokalizacji, argumentowali, że park Szymborskiej i upamiętnienie Orląt Lwowskich, „to idee które można połączyć”.

- Sprawa budowy tego pomnika ciągnie się od prawie 10 lat. Były proponowane dla niego różne lokalizacje, miejsca (zbieg ulic Retoryka i Piłsudskiego, plac Kossaka, plac Sikorskiego, pas zieleni przy ul. Bernardyńskiej; lokalizacje te upadały z różnych powodów). Nigdy nie padło, że ktoś jest przeciwny upamiętnieniu tych dzieci, które w 1918 roku stanęły w obronie miasta, każdy mówi – tę ideę trzeba uhonorować, jednak potem pada, ale… nie I dzielnicy, nie w parku… Jeśli unieważnimy dziś decyzje sprzed kilkunastu miesięcy (o postawieniu pomnika w parku przy Karmelickiej), to miną kolejne lata nim ten pomnik powstanie – powiedział radny Andrzej Hawranek.

- Nam jako inicjatorom budowy pomnika nie przeszkadza, że może powstać on w miejscu upamiętniającym Szymborską. A, że ten park jest miejscem relaksu, zabawy, rekreacji? To świetnie, bo ludzie przebywający w tym miejscu otrą się też o historię, będą mieli w pamięci bohaterstwo Orląt Lwowskich, którym po tylu latach oddane zostaną wreszcie cześć, honor i pamięć – mówił Mariusz Graniczka, jeden z inicjatorów budowy pomnika, dyrektor XLIV Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie.

Podczas sesji pojawiły się też propozycje nowych lokalizacji dla pomnika Orląt Lwowskich. Wymieniano w tym kontekście m.in.: rejon Kopca Piłsudskiego, końcówkę ulicy Michałowskiego, czy też jedną z krakowskich szkół, „która mogłaby dodatkowo przybrać imię Orląt Lwowskich”.

- Jeśli kolejne stowarzyszenia występują z inicjatywą budowy pomników, to zawsze powinny być konsultacje społeczne dotyczące ich lokalizacji. Czemu pomniki są prawie zawsze lokowane w centrum miasta? W Krakowie mamy 18 dzielnic, tam też są godne miejsca dla pomników... – stwierdził radny Tomasz Daros.

Ostatecznie większość radnych zagłosowała za tym, by uchylić lokalizację pomnika Orląt Lwowskich na terenie parku im. Wisławy Szymborskiej przy ul. Karmelickiej w Krakowie. Przeciw byli radni PiS i pojedynczy radni z innych klubów. Radni przegłosowali też projekt uchwały o przeprowadzeniu konsultacji, które pomogą wskazać lokalizację dla pomnika.

Czy koniec wojny na Ukrainie jest możliwy w tym roku?

od 12 lat

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wideo
Wróć na dziennikpolski24.pl Dziennik Polski