Niepołomice. Nadchodzi Jaruna. Za jej sprawą każdy będzie mógł poznać kulturę, życie, mitologię i zwyczaje Słowian

Jolanta Białek
Jolanta Białek
Osada Podegrodzie przy Zamku Królewskim w Niepołomicach. Właśnie tu odbędzie się Festyn Słowiański, organizowany przez Stowarzyszenie Jaruna
Osada Podegrodzie przy Zamku Królewskim w Niepołomicach. Właśnie tu odbędzie się Festyn Słowiański, organizowany przez Stowarzyszenie Jaruna zdjęcia: Dominika Sowa
Wszystko zaczęło się latem 2020 roku. Stowarzyszenie Jaruna to wspólny, spontaniczny pomysł kilku osób, zainspirowany wizytami w skansenach, muzeach, odtwarzanych grodziskach czy dawnych cmentarzach. Pasjonaci różnych dziedzin historii postanowili połączyć siły, by popularyzować wśród osób w każdym wieku rzetelną wiedzę o kulturze, wierzeniach, zwyczajach, życiu codziennym i dziejach Słowian. Bo trudno pogodzić się przykładowo z tym, że o Zeusie i innych bogach z greckiej mitologii słyszał chyba każdy, ale o mitycznym Perunie i innych bóstwach ze słowiańskiego panteonu wiedzą już tylko nieliczni.

b]FLESZ - Wielkie zamieszanie z zapisami na szczepienia[/b]

Stowarzyszenie zaczerpnęło nazwę z mitologii słowiańskiej, gdzie Jaruna (Jaryło, Jarowit) to bóstwo zwiastujące zakończenie zimy i początek wiosny, przedstawiane jako młodzieniec lub dziewczyna na białym koniu.

Niepołomicka „Jaruna” powstała latem ubiegłego roku, a tworząca stowarzyszenie grupa kilku pasjonatów szybko urosła do kilkunastu. Wszystko po to, by, jak mówi Małgorzata Juszczyk z „Jaruny”, popularyzować słowiańszczyznę, która jest obecna w wielu aspektach współczesnego życia, m.in. we wciąż kultywowanych zwyczajach czy obrzędach, a wiedza ludzi o niej jest najczęściej niewielka albo żadna.

- Słowianie to nie tylko fascynująca historia, ale także zwyczaje, mitologia czy bardzo ciekawa, prosta i naturalna - kuchnia. W stowarzyszeniu są osoby, interesujące się różnymi aspektami słowiańszczyzny i każdy miał jakiś fajny pomysł z danej dziedziny. W ten sposób powstał projekt „Poznaj Jarunę – życie Słowian” - opowiada Małgorzata Juszczyk (historyk z wykształcenia i pasji).

- Stowarzyszenie Jaruna to powrót do korzeni naszych przodków. Można powiedzieć, że nasz projekt będzie poszukiwaniem słowiańskich korzeni, co wcale nie łatwe, bo o tym okresie jest stosunkowo mało wiedzy naukowej i źródeł historycznych – mówi z kolei Piotr Woś, który jak opowiada - historią Słowian interesował się w czasach szkolnych, a pasja ta wróciła wraz z „Jaruną”.

„W grubym brulionie w kratkę, o sztywnych szarych okładkach, opierając się o różne źródła rysowałem kredkami kolorowe mapy z zaznaczonymi „granicami” i nazwami ówczesnych plemion słowiańskich, bałtyckich i germańskich oraz trasami wypraw północnych żeglarzy. Nie interesował mnie starożytny Egipt, Rzym, czy Grecja i ich mitologie. Wolałem Peruna i Thora od Zeusa, a Welesa od Hadesa, próbując tym samym dotrzeć do wierzeń naszych przodków. (…) czytając namiętnie komiksy i książki o skomplikowanych losach Thorgala, zabawnych przygodach Kajko i Kokosza, wrażliwym Sigurdzie synu Wikinga, czy opowieści bohaterskie w Sadze o Nibelungach chłonąłem dostępną na rynku wydawniczym wiedzę. Dużo czasu musiało upłynąć, żeby wróciły te wspomnienia, ale także dziecięca pasja, tym razem w wydaniu na poważnie. Mówi się, że czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość... no właśnie, trąciła powstaniem Jaruny. Odwiedzałem miejsca historyczne, skanseny, grodziska i zrekonstruowane osady w Polsce i zagranicą. Tak, zamarzyłem o namiastce tego tu, gdzie mieszkam, lokalnie” - napisał Piotr Woś na fanpage’u Stowarzyszenia Jaruna.

Projekt „Poznaj Jarunę – życie Słowian”, na który stowarzyszenie pozyskało fundusze z budżetu Niepołomic (w ramach konkursu grantowego), właśnie rusza. Gdyby nie lockdown, byłoby już po pierwszym tematycznym wykładzie (dla osób w każdym wieku). Przesunięto go jednak na potem, bo jak mówią członkowie stowarzyszenia, bardzo zależy im na organizacji wydarzeń w formie tradycyjnej, a nie online.

Scenerią projektu będą oczywiście Niepołomice i okolica, bo trudno o lepsze miejsce dla organizacji historycznych spotkań, warsztatów i imprez. Tematycznie wydarzenia te będą powiązane z obrzędami i kalendarzem słowiańskich świąt (m.in. Jare Gody, Noc Kupały, Dziady).

Prócz otwartych wykładów zaplanowano: warsztaty dla dzieci i młodzieży (temat: słowiańskie mitologia, obrzędy, życie codzienne, kuchnia i historia) oraz dwudniowy Festyn Słowiański (26-27 czerwca) w Osadzie Podegrodzie przy Zamku Królewskim (w programie m.in..: koncert zespołu Jar, warsztaty zielarskie, garncarskie i kowalskie, rekonstrukcje z Drużyną Najemną Rujewit, zajęcia kulinarne) połączony z Rajdem Jaruny (rodzinnym biegiem na orientację w Puszczy Niepołomickiej).

- Będzie atrakcyjnie i co ważne – w zgodzie z faktami historycznymi, bo zależy nam na popularyzacji rzetelnej wiedzy o życiu Słowian – zaznacza Małgorzata Juszczyk.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie