W 108 minut dookoła świata

Redakcja
12 kwietnia obchodzony jest w Rosji jako Dzień Kosmonautyki. Tego dnia roku 1961 Jurij Gagarin jako pierwszy człowiek odbył lot kosmiczny. Wie o tym każde dziecko. Nie każdy jednak wie, jak wyglądał ten historyczny lot.

12 kwietnia obchodzony jest w Rosji jako Dzień Kosmonautyki

Przypomnijmy więc nieco faktów. Gagarin wykonał jedno okrążenie Ziemi statkiem Wostok-1, osiągając apogeum 302 km. Kabina statku Wostok miała kształt kuli o średnicy 2,3 m i masę 2,4 tony. Do kabiny dołączony był człon przyrządowy o masie 2,3 tony. Do wyniesienia statku użyto rakiety R-7, przeznaczonej do przenoszenia głowic jądrowych, po dodaniu do niej stopnia górnego. Konstruktorem rakiety był Siergiej Korolow. Droga do realizacji była długa i trudna.

\\\*

W roku 1960 wybrano grupę pierwszych 20 kosmonautów, określoną jako "Kolektyw X". Weszli do niej m.in. Jurij Gagarin i Herman Titow. Nie wszystkim z tej grupy dane było polecieć w kosmos. Niedaleko Moskwy zbudowano Gwiezdne Miasteczko, gdzie odbywały się treningi załóg.
Zanim człowiek wyruszył w przestworza, najpierw poleciały tam zwierzęta. Już w 1957 r. na pokładzie Sputnika-2 poleciał pies Łajka, dla którego jednak była to podróż w jedną stronę. W sierpniu 1960 r. wystartował sputnik Korabl-2 z psami Biełką i Striełką, towarzyszyły im też dwa szczury i 40 myszy. Ci "kosmonauci" mieli więcej szczęścia - wrócili na Ziemię. W grudniu tegoż roku poległy w służbie nauki psy Muszka i Pchełka - pasażerowie Korabla-3. Kolejne zwierzęta poleciały w kosmos w roku 1961.
10 kwietnia 1961 r. Komisja Państwowa ds. Pierwszego Lotu Kosmicznego zdecydowała, że wyprawa odbędzie się 12 kwietnia. Zatwierdziła też ostatecznie wybór kandydata, którym został Jurij Gagarin, a jego dublerem Herman Titow. Kandydaci prawie do końca trzymani byli w niepewności, ale Gagarin z rozmowy z Korolowem domyślił się, że to na niego padł wybór.
Nadszedł w końcu wielki dzień: 12 kwietnia 1961 r. Gagarina i Titowa obudzono o godz. 5.30. Po porannej gimnastyce, myciu i goleniu zjedli śniadanie. Następnie ubrali skafandry. Potem nastąpił przejazd specjalnym autobusem na wyrzutnię odległą o kilkanaście kilometrów. Po dotarciu na miejsce Gagarin złożył meldunek przewodniczącemu komisji państwowej, któremu towarzyszyło kilka osobistości. Meldunek brzmiał: "Starszy lejtnant lotnik Gagarin gotów do pierwszego lotu na statku kosmicznym Wostok!". Po krótkim oświadczeniu dla prasy i radia uniósł ręce w górę i powiedział: "Do rychłego zobaczenia!". Następnie windą został przewieziony na poziom kabiny, 30 metrów ponad podstawę rakiety.
Podczas odliczania nastąpiły pewne trudności - zasygnalizowana została usterka włazu, problemy te rozwiązano na miejscu. Obraz leżącego Gagarina pokazywała kamera TV. Nadeszła wreszcie chwila startu. Komendę "Start" podał Siergiej Korolow - główny konstruktor. Zagrzmiały silniki. Gagarin zawołał: "Pajechali". O godz. 9.07 czasu moskiewskiego rakieta uniosła się z wyrzutni. Huk silników był porównywalny z hałasem w kabinie wojskowego myśliwca. Wyraźnie odczuwalne były drgania. Po kilkudziesięciu sekundach oddzieliły się boczne bloki napędowe tworzące pierwszy stopień.

\\\*

Gdy rakieta opuściła gęste warstwy atmosfery, odrzucona została osłona aerodynamiczna, oczom Gagarina ukazał się fascynujący widok. W miarę upływu czasu narastało przeciążenie, wciskające kosmonautę w fotel. Gdy oddzielał się drugi stopień, a zapalał trzeci, nastąpiło szarpnięcie do przodu, potem ponowne przeciążenie. Wreszcie zakończył pracę ostatni, trzeci stopień. Wystąpił stan nieważkości. Statek osiągnął orbitę.
A oto jak Gagarin opisuje swoje przeżycia:
"Przejście do tego stanu miało przebieg płynny, stopniowy. Kiedy zaczęło zanikać oddziaływanie przyciągania ziemskiego, poczułem się wspaniale. Wykonywanie każdej czynności stało się łatwiejsze. Ręce i nogi, całe ciało stało się jakby obce. Nic nie ważyłem. Człowiek nie siedzi, nie leży, lecz jakby wisi w kabinie. Wszystkie nie umocowane przedmioty szybują (...). Krople wody, które wydostały się z elastycznego węża, przybrały kształt okrągłych kulek (...). Oświetlona część Ziemi widoczna jest zupełnie dobrze, łatwo rozpoznawać można kontynenty, wyspy i większe rzeki, duże obszary wodne i lądowe. Nad Rosją widziałem duże czworoboki kołchozowych pól i możliwe było łatwe odróżnienie zaoranych pól od łąk".
Niebo widziane z kosmosu było czarne, również nad oświetloną stroną Ziemi. Widać było gwiazdy.
Nad Pacyfikiem Wostok wszedł w obszar cienia Ziemi. Cały czas był sterowany automatycznie, choć istniała możliwość sterowania ręcznego. Wskaźnik - globus pozwalał odczytać położenie statku podczas lotu w cieniu Ziemi.
Głównym obowiązkiem kosmonauty były obserwacje Ziemi, wykonał on krótkie notatki w "dzienniku pokładowym". Spróbował również zjeść nieco skondensowanej żywności zapakowanej w tubach.

\\\*

Statek przeleciał nad przylądkiem Horn, potem nad Atlantykiem. Automatyczny układ orientacji ustawił go dyszą silnika hamującego w kierunku lotu. Nad wybrzeżem Afryki, w 78 minucie lotu włączył się silnik hamujący, rozpoczynając powrót na Ziemię, następnie od kabiny odłączył się człon przyrządowy. Po 10 minutach kabina weszła w atmosferę. W iluminatorach pojawiła się ognista plazma, przeciążenie ponownie wciskało kosmonautę w fotel. Na wysokości kilku kilometrów Gagarin katapultował się z kabiny, po czym wylądował osobno na spadochronie. Kabina wylądowała nieco wcześniej. Katapultowanie kosmonauty było konieczne, bo kabina nie była wyposażona w urządzenia "łagodzące" zetknięcie z Ziemią.
Lądowanie nastąpiło o godz. 10.55, w 108 minut po starcie, na polach kołchozu "Leninskij Put", w okręgu saratowskim, niedaleko wsi Smiełowka. Pierwszego kosmonautę powitali rolnicy, po czym zajęła się nim ekipa odbiorcza, która przybyła śmigłowcem. Tak przeszedł do historii pierwszy lot człowieka w kosmos.
ADAM MARTYNIEC

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3