reklama

620 lat Kobylan. Historia wioski z ciekawostkami o pańszczyźnianych chłopach

Barbara Ciryt
Barbara Ciryt
Zaktualizowano 
Mieszkańcy Kobylan i ich goście podczas obchodów 620-lecia istnienia wsi. Przeszli ulicami wioski zasadzili Dąb Pamięci Fot. Barbara Ciryt
Kobylańscy seniorzy wspominają dawne dzieje wsi liczącej obecnie 620 lat. Jubileusz to czas na szukanie pamiątek, przypomnienie historii o szlaku handlowym, karczmach, młynach i ważnych wydarzeniach wpływających m.in. na dzieje chłopów w całym kraju.

WIDEO: Magnes. Kultura Gazura

Krzyże, figurki, stare narzędzie i pożółkłe zdjęcia przypominają o dawnych dziejach wioski Kobylany, w której były próby usamodzielnienia społeczeństwa.

To kobylańscy chłopi wraz z mieszkańcami sąsiednich wsi Brzezinka i Rudawa, jako jedni z pierwszych na ziemiach polskich byli zwalniani z pańszczyzny w zamian za to zostali oczynszowani - płacili roczną opłatę za dzierżawienie gruntów. Informacje te podają naukowcy - autorzy „Monografii Gminy Zabierzów” - Piotr Hapanowicz i Stanisław Piwowarski.

Kobylany mają 620 lat. Seniorzy wspominali dawne czasy i pos...

Dzisiejsi mieszkańcy wskazują, że we wsi jest pamiątka po tym wydarzeniu. Jest nią krzyż z roku 1821 stojący na granicy Kobylan, Brzezinki i sąsiedniej wsi Więckowice, a pod nim napis: „Pamiątce usamowolnienia włościan wsiów Kobylany, Brzezinka i Rudawa; 1821”.

- Ciekawostek w naszej historii nie brakuje - mówi Jacek Macałka, jeden ze współorganizatorów jubileuszu 620-lecia Kobylan. Przypomina, że przez jego wioskę przed wiekami prowadził trakt z Krakowa m.in. do Krzeszowic. - Można powiedzieć, że to był szlak handlowy, bo wówczas wzdłuż niego powstawały karczmy. Historycy wskazują, że w Kobylanach przy drogach wylotowych były trzy karczmy i dwa młyny. Dziś śladu po nich nie ma - dodaje Jacek Macałka.

We wsi jest sporo krzyży przydrożnych i kapliczek, których szlakiem mieszkańcy wioski przeszli podczas uroczystości jubileuszowych, bo miejscowy proboszcz ks. Józef Iwulski prowadził ich odmawiając różaniec i zatrzymując się przy tych religijnych pamiątkach historii. Jednak z zabytków kobylańskich niewiele zostało. Stoi jeszcze murowana stodoła, kaplica dworska, którą niedawno odnowiono oraz nieco zaniedbana kuźnia z 1896 roku. Nie ma już natomiast zabytkowego dworu.

- Po nim zostały wspomnienia, dlatego podczas jubileuszu odtworzyliśmy w naszej świetlicy nie tylko dawną izbę wiejską z narzędziami gospodarskimi i przedmiotami używanymi przez gospodynie w domach, ale także izbę dworską z bogatszym wyposażeniem, stylowymi meblami - zaznacza Ewa Macałka, przewodnicząca kobylańskiego Klubu Seniora „Młodzi Duchem”, który był głównym organizatorem obchodów jubileuszu 620-lecia wioski.

Pani Ewa podczas tych przygotowań miała nieprzecenioną pomoc od swojej zastępczyni klubowej, czyli Małgorzaty Woch. Obie zadbały o jak najpiękniejszą oprawę jubileuszu, po którym pamiątką jest zasadzony dąb na placu rekreacyjnym, a obok zamontowano tabliczkę z datami 1399 - 2019 oraz z sentencją Tadeusza Różewicza „Szanuj każde wspomnienie. Z nich składają się wielkie historie.”

Jubileusz wioski był również okazją do przygotowania wystawy nie tylko starych narzędzi, przedmiotów, urządzeń domowych przyniesionych przez mieszkańców i zapożyczonych ze szkolnej izby regionalnej, ale także wystawy starych zdjęć.

Zdjęcia te przypominają o ważnych osobach z Kobylan, przypominają jak dawniej wyglądały uroczystości religijne, wiejskie i rodzinne m.in. dożynki, wesela, ale także codzienne życie, zajęcia mieszkańców, ich stroje oraz domy.

- Ludzie przynosili ciekawe fotografie ze swoich albumów domowych, pokazujące jak się pracowało przed laty i jak się świętowało - mówi Ewa Macałka.

Z kalendarium

W monografii Gminy Zabierzów można znaleźć wiele informacji o Kobylanach.

1399 rok - Pierwsze pisemne wzmianki o Kobylanach.

1827 rok - Nadano wsi nazwę Kobylany i taka została do dziś. Wcześniejsze nazwy: Kobilany, Cobilani, Kobielany.

1464 rok - Król Kazimierz Jagiellończyk - na prośbę dziekana krakowskiego Mikołaja Lasockiego - przeniósł Kobylany z prawa polskiego na magdeburskie, które dawało możliwości funkcjonowania samorządów wiejskich. W tym czasie u boku króla służył Jakub z Kobylan jako nadworny marszałek litewski księcia Witolda, brata Władysława Jagiełły.

1821 rok - Chłopi z Kobylan, Brzezinki i Rudawy zostali oczynszowani, co oznaczało zwolnienie z odrabiania pańszczyzny (jedna z pierwszych prób rozwiązania kwestii chłopskich na ziemiach polskich). Wydarzenie upamiętnia krzyż stojący do dziś na granicy Kobylan i Brzezinki.

1871 rok - Powstanie szkoły ludowej w Kobylanach z jednym nauczycielem.

1914 rok - W Dolinie Kobylańskiej dziewczynce pasącej gęsi objawiła się Matka Boska. Na pamiątkę w skalnej wnęce usytuowano ołtarzyk z figurką Maryi.

1946-1950 - Elektryfikacja wioski.

1965 rok - Wybudowano nowoczesny budynek szkoły tysiąclatki.

1982 rok - Powstanie gazociągu.

1984 rok - Wybudowano punkt katechetyczny z kaplicą.

1988 rok - Budowa wodociągu.

1990 rok - Ks. kardynał Franciszek Macharski utworzył w Kobylanach parafię pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, a pierwszym proboszczem został ks. Stanisław Gęsiorek.

2011 rok - Nadanie nazw ulic w wiosce.

Pogadali po krzeszowicku. Przypominali dawną kulturę ludową,...

Czytaj także

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3